Meta title: Vận đơn đường biển (B/L) là gì? Cách đọc và kiểm tra B/L
Meta description: Tìm hiểu vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L), vai trò, các loại B/L phổ biến, cách đọc thông tin trên vận đơn và những lưu ý quan trọng khi xuất nhập khẩu.
Từ khóa chính: vận đơn đường biển
Từ khóa phụ: Bill of Lading, B/L là gì, vận đơn đường biển là gì, Master Bill of Lading, House Bill of Lading, Original B/L, Surrendered B/L
Slug đề xuất: van-don-duong-bien-bill-of-lading-la-gi
Mục lục
- 1. Vận đơn đường biển là gì?
- 2. Bill of Lading (B/L) là gì?
- 3. Các thông tin quan trọng trên vận đơn đường biển
- 4. Vessel / Voyage – Tên tàu và số chuyến
- 5. POL và POD trên vận đơn là gì?
- 6. Container No. và Seal No. trên B/L
- 7. Gross Weight, Measurement và số lượng kiện hàng
- 8. Các loại vận đơn đường biển phổ biến
- 9. Master Bill of Lading (MBL) là gì?
- 10. House Bill of Lading (HBL) là gì?
- 11. Cách kiểm tra vận đơn đường biển B/L
- 12. B/L có liên quan gì đến D/O?
- 13. Những lỗi thường gặp khi kiểm tra B/L
- 14. B/L có quan trọng khi khai báo hải quan không?
- 15. Quy trình xuất nhập khẩu đường biển có B/L
- 16. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi sử dụng B/L?
1. Vận đơn đường biển là gì?
Trong hoạt động xuất nhập khẩu bằng đường biển, vận đơn đường biển – Bill of Lading (B/L) – là một trong những chứng từ quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.
Vận đơn được phát hành bởi hãng tàu, người vận chuyển hoặc đơn vị giao nhận sau khi hàng hóa được tiếp nhận để vận chuyển. Trên B/L thể hiện nhiều thông tin quan trọng như người gửi hàng, người nhận hàng, cảng xếp, cảng dỡ, tên tàu, số chuyến, số container, số seal, số lượng hàng hóa, trọng lượng và các điều kiện liên quan đến việc vận chuyển.
Không chỉ là chứng từ xác nhận hàng đã được tiếp nhận, B/L còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao nhận hàng hóa, khai báo hải quan, lấy lệnh giao hàng (D/O) và thanh toán quốc tế.
2. Bill of Lading (B/L) là gì?
Bill of Lading – B/L, hay còn gọi là vận đơn đường biển, là chứng từ vận tải do người vận chuyển phát hành cho người gửi hàng.

Thông thường, một vận đơn đường biển thể hiện ba chức năng quan trọng:
2.1. Biên lai nhận hàng
B/L xác nhận người vận chuyển đã tiếp nhận hàng hóa để vận chuyển.
Thông tin trên vận đơn giúp các bên xác định:
- Hàng hóa đã được nhận.
- Số lượng kiện hàng.
- Tình trạng hàng hóa theo ghi nhận.
- Trọng lượng hoặc thể tích.
- Thông tin container và seal.
2.2. Bằng chứng của hợp đồng vận chuyển
B/L thể hiện những thông tin và điều kiện cơ bản liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa giữa các bên.
Thông qua B/L, doanh nghiệp có thể xác định:
Ai gửi hàng → ai nhận hàng → hàng đi từ đâu → đến đâu → vận chuyển bằng tàu nào → số chuyến nào.
2.3. Chứng từ liên quan đến quyền nhận hàng
Tùy loại B/L và điều kiện phát hành, vận đơn có thể liên quan đến quyền kiểm soát và nhận hàng tại cảng đến.
Đây là lý do việc kiểm tra chính xác Consignee, Notify Party, loại B/L và tình trạng phát hành B/L rất quan trọng trong quá trình xuất nhập khẩu.
3. Các thông tin quan trọng trên vận đơn đường biển
Một vận đơn đường biển thường có rất nhiều trường thông tin. Người làm xuất nhập khẩu cần biết cách đọc những nội dung cơ bản sau.
Shipper
Shipper là người gửi hàng/người xuất khẩu được thể hiện trên vận đơn.
Thông tin thường bao gồm:
- Tên công ty
- Địa chỉ
- Quốc gia
- Thông tin liên hệ nếu có
Consignee
Consignee là người nhận hàng.
Đây là thông tin đặc biệt quan trọng vì có liên quan trực tiếp đến việc nhận hàng tại cảng đến.
Notify Party
Notify Party là bên được thông báo khi hàng đến.
Trong một số trường hợp, Notify Party có thể được ghi là:
Same as Consignee
tức là thông báo cho chính người nhận hàng.
4. Vessel / Voyage – Tên tàu và số chuyến
Trên B/L thường thể hiện:
Vessel: Tên tàu
Voyage: Số chuyến
Ví dụ:
Vessel: EVERGREEN BEAUTY
Voyage: 0456E
Thông tin này giúp doanh nghiệp xác định chuyến tàu mà hàng hóa được vận chuyển.
5. POL và POD trên vận đơn là gì?
Đây là hai thông tin rất quan trọng trong vận chuyển đường biển.
POL – Port of Loading
POL (Port of Loading) là cảng xếp hàng.
Ví dụ: Port of Loading: Cat Lai Port, Vietnam
Có thể hiểu đơn giản đây là nơi container được xếp lên tàu để bắt đầu hành trình vận chuyển đường biển.
POD – Port of Discharge
POD (Port of Discharge) là cảng dỡ hàng.
Ví dụ:
Port of Discharge: Hong Kong Port. Đây là nơi hàng hóa được dỡ khỏi tàu.
Lưu ý: POD không nhất thiết luôn là nơi giao hàng cuối cùng. Nếu hàng tiếp tục được vận chuyển bằng phương tiện khác, cần xem thêm Place of Delivery.
6. Container No. và Seal No. trên B/L
Đây là hai thông tin mà doanh nghiệp cần đối chiếu rất kỹ.

Container No: Là số container chứa hàng.
Ví dụ: TCLU1234567
Số container trên B/L cần được đối chiếu với:
- Booking
- Packing List
- Phiếu EIR
- Tờ khai hải quan
- Chứng từ giao nhận liên quan
Seal No. Là số seal container.
Ví dụ: SEAL123456
Khi nhận container, doanh nghiệp nên kiểm tra thực tế số seal để đảm bảo thông tin phù hợp với chứng từ.
7. Gross Weight, Measurement và số lượng kiện hàng
Trên B/L thường thể hiện các thông tin:
No. of Packages: Số lượng kiện hàng.
Ví dụ: 100 CARTONS
Gross Weight là tổng trọng lượng hàng theo thông tin được thể hiện trên chứng từ.
Ví dụ: Gross Weight: 12,000 KGS
Measurement thể hiện thể tích hàng hóa, thường tính bằng CBM.
Ví dụ: Measurement: 20 CBM
Các thông tin về số kiện – trọng lượng – thể tích cần được kiểm tra và đối chiếu với Packing List cũng như các chứng từ liên quan.
8. Các loại vận đơn đường biển phổ biến
Trong thực tế xuất nhập khẩu, doanh nghiệp có thể gặp nhiều loại vận đơn khác nhau.
8.1. Original Bill of Lading – Original B/L
Original B/L (OBL) là vận đơn gốc. Đây là loại chứng từ thường được nhắc đến trong những giao dịch yêu cầu kiểm soát chứng từ gốc để thực hiện việc nhận hàng. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý:

- Số bản Original B/L
- Người nhận hàng
- Điều kiện giao hàng
- Tình trạng ký phát
- Yêu cầu xuất trình chứng từ khi nhận hàng
8.2. Surrendered Bill of Lading
Surrendered B/L là trường hợp vận đơn gốc đã được thực hiện thủ tục surrender theo quy trình của bên phát hành.
Trong trường hợp phù hợp, người nhận hàng có thể nhận hàng mà không cần chờ bộ vận đơn gốc được gửi đến như cách xử lý Original B/L truyền thống. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần kiểm tra chính xác tình trạng surrender với hãng tàu hoặc forwarder.
8.3. Sea Waybill
Sea Waybill (SWB) là chứng từ vận tải đường biển không mang đặc tính của vận đơn theo nghĩa chứng từ sở hữu hàng hóa như Original B/L.
SWB thường thuận tiện khi người nhận hàng đã được xác định rõ và giao dịch không yêu cầu chuyển nhượng quyền nhận hàng thông qua vận đơn gốc.
9. Master Bill of Lading (MBL) là gì?
Master Bill of Lading – MBL là vận đơn do hãng tàu/người vận chuyển phát hành.

Trong một lô hàng thông qua forwarder, doanh nghiệp có thể đồng thời gặp: Hãng tàu → MBL → Forwarder và Forwarder → HBL → Khách hàng
Do đó, khi làm hàng qua forwarder, cần hiểu rõ mối quan hệ giữa MBL và HBL để tránh nhầm lẫn.
10. House Bill of Lading (HBL) là gì?
House Bill of Lading – HBL là vận đơn do forwarder hoặc NVOCC phát hành cho khách hàng trong phạm vi dịch vụ của họ.
Có thể hình dung đơn giản:
MBL: Hãng tàu phát hành
HBL: Forwarder/NVOCC phát hành
Tùy phương án vận chuyển, một lô hàng có thể có cả HBL và MBL.
11. Cách kiểm tra vận đơn đường biển B/L
Trước khi sử dụng B/L để thực hiện các bước tiếp theo, doanh nghiệp nên kiểm tra ít nhất các nội dung sau:

Bước 1: Kiểm tra Shipper
Đối chiếu: Tên công ty, Địa chỉ, Quốc gia,…
Bước 2: Kiểm tra Consignee
Đảm bảo thông tin người nhận hàng chính xác và phù hợp với bộ chứng từ.
Bước 3: Kiểm tra Notify Party
Kiểm tra bên nhận thông báo khi hàng đến.
Bước 4: Kiểm tra Vessel / Voyage
Đối chiếu tên tàu và số chuyến với Booking.
Bước 5: Kiểm tra POL / POD
Xác nhận: Cảng xếp hàng → Cảng dỡ hàng có phù hợp với hành trình dự kiến hay không.
Bước 6: Kiểm tra Container / Seal
Đối chiếu: Container No. + Seal No với các chứng từ liên quan.
Bước 7: Kiểm tra hàng hóa
Đặc biệt lưu ý: Tên hàng, Số lượng, Số kiện, Trọng lượng, Thể tích, Marks & Numbers
Bước 8: Kiểm tra Freight
Xem cước được thể hiện là: Freight Prepaid hay Freight Collect và các khoản phí liên quan nếu có.
Bước 9: Kiểm tra ngày phát hành B/L
Đối chiếu ngày phát hành và các thông tin liên quan đến lịch tàu.
12. B/L có liên quan gì đến D/O?
Khi hàng nhập khẩu đến cảng, doanh nghiệp thường cần thực hiện các bước để lấy Delivery Order (D/O) – Lệnh giao hàng. Có thể hình dung quy trình cơ bản:
Tàu chạy → B/L → Tàu đến cảng → D/O → Khai hải quan → Hoàn tất thủ tục → Nhận hàng
Tùy loại B/L, phương thức giao nhận và quy trình của hãng tàu/forwarder, yêu cầu chứng từ để lấy D/O có thể khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra trước với hãng tàu hoặc forwarder để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ.
13. Những lỗi thường gặp khi kiểm tra B/L
Một số lỗi tưởng nhỏ nhưng có thể gây khó khăn trong quá trình xử lý chứng từ:
❌ Sai tên Consignee: Tên công ty trên B/L không đúng với hồ sơ giao dịch.
❌ Sai số container: Số container trên B/L khác với chứng từ thực tế.
❌ Sai số seal: Seal trên B/L không trùng với seal thực tế.
❌ Sai POL/POD: Cảng xếp hoặc cảng dỡ không đúng với Booking.
❌ Sai số lượng hàng: Số kiện hoặc trọng lượng không phù hợp với Packing List.
❌ Sai mô tả hàng hóa: Mô tả hàng trên B/L không phù hợp với Invoice/Packing List hoặc hồ sơ khai báo.
❌ Không kiểm tra tình trạng B/L: Đặc biệt với các trường hợp Original B/L, Surrendered B/L, Sea Waybill, cần xác định chính xác tình trạng chứng từ trước khi thực hiện bước nhận hàng.
14. B/L có quan trọng khi khai báo hải quan không?
B/L là một trong những chứng từ quan trọng trong bộ hồ sơ và quy trình xử lý hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển. Tuy nhiên, B/L không phải là chứng từ duy nhất. Tùy từng lô hàng, doanh nghiệp còn phải chuẩn bị và kiểm tra các chứng từ liên quan như: Commercial Invoice, Packing List, Sales Contract, Tờ khai hải quan, C/O nếu có, Chứng từ bảo hiểm nếu có, Arrival Notice, D/O, Các giấy phép/chứng từ chuyên ngành nếu hàng hóa thuộc diện quản lý. Điều quan trọng nhất là thông tin giữa các chứng từ phải được kiểm tra và đối chiếu phù hợp.
15. Quy trình xuất nhập khẩu đường biển có B/L
Có thể tóm tắt quy trình cơ bản như sau:

Bước 1: Booking tàu
↓
Bước 2: Chuẩn bị hàng hóa
↓
Bước 3: Đóng hàng vào container
↓
Bước 4: Hạ container
↓
Bước 5: Tàu chạy
↓
Bước 6: Phát hành B/L
↓
Bước 7: Hàng đến cảng
↓
Bước 8: Nhận Arrival Notice/D/O theo quy trình
↓
Bước 9: Khai báo và hoàn tất thủ tục hải quan
↓
Bước 10: Nhận hàng
16. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi sử dụng B/L?
Để hạn chế phát sinh trong quá trình giao nhận, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm tra chứng từ ngay từ khi nhận bản nháp B/L. Checklist kiểm tra nhanh: Shipper, Consignee, Notify Party, Vessel/Voyage, POL, POD, Place of Delivery, Container No, Seal No, Số kiện, Mô tả hàng hóa, Gross Weight, Measurement, Freight Prepaid/Collect, Số bản Original B/L, Tình trạng Original/Surrendered/SWB, Ngày phát hành. Đừng đợi đến khi tàu cập cảng mới kiểm tra B/L. Việc rà soát ngay từ bản nháp giúp doanh nghiệp có thời gian yêu cầu chỉnh sửa nếu phát hiện sai thông tin.
Vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L) là một chứng từ quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu bằng đường biển. Việc hiểu rõ B/L là gì, phân biệt MBL, HBL, Original B/L, Surrendered B/L và Sea Waybill, đồng thời biết cách kiểm tra các thông tin trên vận đơn sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót và chủ động hơn trong quá trình giao nhận hàng hóa.
Đặc biệt, doanh nghiệp nên hình thành checklist kiểm tra B/L và đối chiếu với Booking, Invoice, Packing List, tờ khai và các chứng từ liên quan trước khi hàng cập cảng.
🚢 Toàn Nhất Logistics – Giải pháp logistics đồng hành cùng doanh nghiệp
Với hệ thống dịch vụ logistics, kho bãi và vận chuyển, Toàn Nhất Logistics hướng đến việc cung cấp giải pháp phù hợp cho từng nhu cầu lưu trữ, giao nhận và vận hành hàng hóa của doanh nghiệp.
Toàn Nhất Logistics – Logistics Better Solution.
TOÀN NHẤT LOGISTICS
📍 Chi nhánh 1: Số 10, đường Đại Lộ Độc Lập, KCN Sóng Thần, DĨ An, TPHCM
📍 Chi nhánh 2: Số 191/2 đường ĐT743B, khu phố Thống Nhất 2, phường Dĩ An, Tp Hồ Chí Minh
☎️ Hotline: 0917.219.888
🎬 https://www.tiktok.com/@toannhat.com
🌐 Pagefacebook: https://www.facebook.com/profile.toannhatlogistics
- HƯỚNG DẪN ĐỌC VÀ KIỂM TRA B/L TRONG XUẤT NHẬP KHẨU - Tháng 7 27, 2026
- Top 1 Kho lưu trữ bia đủ điều kiện tại TPHCM - Tháng 7 24, 2026
- Nhược điểm lớn nhất khi tự vận hành kho là gì? - Tháng 7 24, 2026

